Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΤΟΥ ΨΗΦΙΔΩΤΟΥ


Ροτόντα,ΘεσσαλονίκηΣτο μακρύ ταξίδι μέσα στους αιώνες η τέχνη του ψηφιδωτού πέρασε από την Ανατολή στη Δύση με διάφορες μορφές και εφαρμογές.Τα παλιότερα λείψανα ψηφιδωτών βρίσκονται στη Μεσοποταµία και χρονολογούνται περίπου από το 3000 π.Χ. Αρχαιολογικές έρευνες στο ναό της πόλης Ουρούκ νοτιοανατολικά της Βαγδάτης ανακάλυψαν ψηφιδωτά από κοχύλια, πηλό και όνυχα. Στον αρχαίο ελληνικό χώρο η τεχνική παρουσιάζεται τον 8ο αι. π.Χ. Από τα παλαιότερα επιδαπέδια ψηφιδωτά είναι αυτά που βρέθηκαν σε αρχαιολογικές ανασκαφές στην πόλη Γόρδιο της δυτικής Μ. Ασίας. Χρησιµποιήθηκαν  πέτρινες ψηφίδες (βότσαλα) και θέµατα εμπνευσμένα  από το φυτικό κόσµο.

Στις αρχές και τα μέσα του 4ου αι. π.Χ. ανήκουν τα περίφηµα ψηφιδωτά της Ολύνθου και της Πέλλας, όπου χρησιµοποιούνται γυάλινες ψηφίδες.Το 2ο αι. π.Χ. στην Πέργαµο χρησιµοποιούνται γυάλινες ψηφίδες µε µεγάλη ποικιλία χρωµάτων και πρώτοι οι τεχνίτες της Περγάµου λειαίνουν την επιφάνεια του ψηφιδωτού για να φαίνονται καλύτερα τα χρώµατα. Τον 1ο αι. π.Χ. στην Ιταλία συναντάµε το µελανόµορφο ρυθµό.  Εξαίρετα δείγµατα αυτής της περιόδου είναι το λεγόµενο «σπίτι του Φαύνου» στην Ποµπηία (η δραµατική σύνθεση της µάχης στην Ισσό). Συγγένεια µε αυτά παρουσιάζουν τα ψηφιδωτά δάπεδα της ∆ήλου, µε τα χαρακτηριστικά εµβλήµατα των σπιτιών. Ύστερα από την επικράτηση του χριστιανισµού η τέχνη των ψηφιδωτών άρχισε να κάνει τα πρώτα βήµατα και σε χριστιανικά µνηµεία.

Η τέχνη του ψηφιδωτού παρουσιάζει µεγάλη άνθηση και χρησιµοποιείται για τη διακόσµηση προσόψεων ναών ή παλατιών, θόλων κ.ά. Τα θέµατα των ψηφιδωτών αυτής της περιόδου είναι παρµένα, ανάλογα µε το χώρο στον οποίο τοποθετούνται, από την ελληνική µυθολογία, από την Παλαιά και Καινή ∆ιαθήκη, ή αποτελούν θέµατα της καθηµερινής ζωής ή του φυτικού και ζωικού βασιλείου.

Στη ∆ύση την περίοδο του μεσαίωνα η τέχνη του ψηφιδωτού είναι βαθύτατα επηρεασµένη από τη βυζαντινή τεχνοτροπία, καθώς πολλές φορές καλούνται Βυζαντινοί τεχνίτες για να κατασκευάσουν περίτεχνα ψηφιδωτά. ∆είγµατα αυτής της εποχής αποτελούν τα ψηφιδωτά της μονής του Μοντεκασίνο στην Ιταλία, η Καπέλα Παλατίνα στο Παλέρµο κ.α. Την περίοδο της αναγέννησης µε την τέχνη του ψηφιδωτού ασχολήθηκαν και μεγάλοι ζωγράφοι δημιουργώντας τα προσχέδια τους. ∆είγµατα τέτοιων ψηφιδωτών αποτελούν ο θόλος στη Σάντα Μαρία ντε Πόπολο στη Ρώµη, τα ψηφιδωτά του ναού του Αγίου Μάρκου στη Βενετία και του Αγίου Πέτρου της Ρώµης.

Στην Ελλάδα η τέχνη της ψηφίδας έγινε συνώνυμη της βυζαντινής τέχνης ,αλλά ακόμα και αν η τέχνη του Βυζαντίου παρήλθε ,η ψηφιακή δημιουργία βρήκε την θέση της στα  δάπεδα των αστικών σπιτιών τις δεκαετίες 1960 και 1970 και στις αυλές των εκκλησιών με την μορφή μωσαϊκών  και βοτσαλωτών αντιστοίχως.

Οίκος Sicis
Οίκος Sicis
Οίκος Sicis
Οίκος Sicis

Η σύγχρονη εξέλιξη της ψηφίδας σήμερα δεν καλύπτει μόνο δάπεδα ή τοίχους αλλά διακοσμεί κάθε λογής αντικείμενα και έπιπλα. H  ιταλική εταιρεία Sicis με εξειδίκευση στις ψηφίδες δεν περιορίζεται  μόνο στο γυαλί ,αλλά χρησιμοποιεί επίσης μάρμαρο, πέτρα ,ακρυλικό ακόμα και μέταλλο συνδυαζόμενα με εκτυφλωτικά χρώματα στις συνθέσεις της. Αντίπαλος της είναι η εταιρεία Bisazza στην Β. Ιταλία  που ιδρύθηκε το 1956 και έχει κάνει συνεργασίες με μεγάλους σχεδιαστές όπως ο Andree Putman ,Fabio Novembre,Marcel Wanders και άλλους. Η εταιρεία με την δημιουργία του Bisazza Design Studio υπό τον αρχιτέκτονα  Carlo dal Bianco εμπνέεται από τις μεγαλοπρεπείς  αναλογίες της αναγεννησιακής αρχιτεκτονικής δημιουργώντας έργα μεγάλης κλίμακας.

Bisazza Design Studio
Bisazza Design Studio

Όμως το ψηφιδωτό έχει δημιουργήσει και μια σειρά από designers που δημιουργούν μικρής κλίμακας έργα όπως πίνακες ,επενδύσεις επίπλων ,μουσικά όργανα ,παπούτσια και άλλα. Ο γνωστός αρχιτέκτονας Alessandro Mendini είχε δείξει τον δρόμο ήδη από το 1978 με μια εμβληματική δημιουργία του την πολυθρόνα Proust.Στην πορεία φιλοτέχνησε για την παριζιάνικη γκαλερί Kreo το Tavolino ένα πολύχρωμο τραπέζι με έντονο άρωμα 80s στο πνεύμα του κινήματος Mempfis.

Stephen Burks
Stephen Burks
Philippe Bestenheider
Philippe Bestenheider

 

Alessandro Mendini
Alessandro Mendini

O Αμερικανός  Stephen Burks ,προτίμησε να επενδύσει βάζα και μπόλ για λογαριασμό της Cappellini το 2008 ,ενώ η εταιρεία Momenti κυκλοφόρησε στην αγορά μια σειρά κατόπτρων υπό τον τίτλο Emotion 2008.

Tavolino,Alessandro Mendini
Tavolino,Alessandro Mendini

O Σαϊμίρ Στρατή, ξεκίνησε την καριέρα του κάνοντας αποκαταστάσεις σε διάφορα μωσαϊκά στους αρχαιολογικούς χώρους της Byllis, της Amantia και της Απολλωνία στην Αλβανία. Έχει δημιουργήσει μερικά από τα πιο εντυπωσιακά ψηφιδωτά και έχει βραβευτεί με 7 Guinness World Records την τελευταία δεκαετία. Έχει δημιουργήσει ένα είδος ψηφιδωτού χρησιμοποιώντας μόνο οδοντογλυφίδες, καρφιά, βίδες, κόκκους καφέ, πώματα κρασιού, ή ακόμα και πινέλα.

Σαϊμίρ Στρατή
Σαϊμίρ Στρατή

Η φιλοσοφία του ψηφιδωτού έχει επηρεάσει και τους σχεδιαστές μόδας. Οίκοι όπως η Channel και οι Dolce & Gabbana έχουν σχεδιάσει ολόκληρη κολεξιόν εμπνευσμένη από την τεχνοτροπία των ψηφιδωτών και των χρωματικών συνδυασμών ,χρησιμοποιώντας χρώματα πορφυρά, πράσινα και χρυσά μεταφέροντας την αίγλη και την λάμψη του Βυζαντίου στις διεθνείς πασαρέλες.Dolce& Gabbana

Οίκος Channel
Οίκος Channel

Όμως δεν σταματάει εκεί η επιρροή τους και θα αναφέρω τον Έλληνα visual designer Χάρη Τσεβή που μετέφερε με μεγάλη επιτυχία την φιλοσοφία της τέχνης του ψηφιδωτού στην εικονική πραγματικότητα ,δημιουργώντας εκπληκτικά έργα.

Ο Χάρης Τσέβης σπούδασε Graphic Design στην Akademie f­ür das Grafishe Gewerbe του Μονάχου και συνέχισε με Master στο Visual Design από την Scuola Politecnica di Design του Μιλάνου

Είναι ο άνθρωπος  που σκέφτηκε το πρωτοποριακό «μωσαϊκό» του εκλιπόντος προέδρου της  Αpple Inc. Στιβ Τζόμπς .Ακολούθησαν έργα όπως του προέδρου των Η.Π.Α Μπαράκ Ομπάμα (photo) και στη συνέχεια μεγάλες συνεργασίες σε διαφημιστικές καμπάνιες του Africa World Cup (2009) αλλά και της Nike, Toyota, IKEA κ.α.

Χάρης Τσεβής
Χάρης Τσεβής
Χάρης Τσεβής
Χάρης Τσεβής

Θα ήταν βέβαια μεγάλη παράληψη να μην αναφέρουμε στην πρόσφατη αρχαιολογική ανακάλυψη της Αμφίπολης με την αποκάλυψη μέχρι στιγμής δύο δαπέδων  από ψηφιδωτά  ,το ένα μεγέθους περίπου 15τ.μ. με την εκπληκτική παράσταση της Αρπαγής της Περσεφόνης .Τα ψηφιδωτά στον αρχαίο κόσμο κοσμούσαν μεγαλόπρεπα κτήρια ή ναούς αλλά όπως διαπιστώσαμε και ταφικά μνημεία επιφανών ανθρώπων .

Ένα ψηφιδωτό εξαιρετικής τεχνικής που έρχεται να μας θυμίζει την μεγαλοπρέπεια του Ελληνικού Πολιτισμού .

Ψηφιδωτό από το τάφο της Αμφίπολης
Ψηφιδωτό από το τάφο της Αμφίπολης

Το ψηφιδωτό αναμφίβολα αποτελεί μια διαχρονική αξία στο χώρο της τέχνης και του πολιτισμού χαρίζοντας μας έργα μικρής ή μεγάλης κλίμακας με την μεγάλη «ευκολία» που έχει στην προσαρμογή του σε διαφορετικές πτυχές της τέχνης είτε αυτή είναι ένα χειροποίητο αντικείμενο ή μια διαδικτυακή πλατφόρμα .

Irina Charny
Irina Charny

 

Advertisements

Μια σκέψη σχετικά μέ το “Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΤΟΥ ΨΗΦΙΔΩΤΟΥ

Add yours

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

A WordPress.com Website.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: